Ik herken het beeld niet

Er zijn berichten dat vanwege bezuinigingen in het onderwijs de klassen groter worden. Nou moet je niet zo maar af gaan op berichtjes die verspreid worden. In de politiek is "waarheid" immers belangrijk. Dus heeft DUO Onderwijsonderzoek in opdracht van het CPS Onderwijsontwikkeling een onderzoek gedaan. Conclusie:
op vier van de vijf scholen wordt bezuinigd op onderwijzend personeel en dus worden daar de klassen groter.
Gedegen onderzoek. Gedegen instituten. En een helder onderzoeksresultaat.

Dus worden er vragen gesteld in de Tweede Kamer aan de minister.
Haar reactie: "Ik herken het beeld dat uit het onderzoek naar voren komt niet. Het strookt niet met de feitelijke ontwikkelingen in het primair en voortgezet onderwijs."
Met andere woorden: de conclusie van het onderzoek deugt niet.
Hoezo niet?
Waar haalt de minister die informatie vandaan?
Haar eksterogen?
Voelt ze het aan haar water?

Mijn oude moeder zou zeggen: "Nou zakt me de broek af!"
Ik vind het verontrustend dat een minister een onderzoeksresultaat op steken in haar eksterogen beoordeelt.
Nog meer verontrustend vind ik het, dat er geen enkel Kamerlid is dat mijn moeder in haar wijsheid citeert.....

Uitgerust beginnen

Het is weer wennen na een heerlijke vakantie. De term "passend onderwijs" was ver weg, maar we moeten er weer aan geloven. Opvallend vind ik dat in geen enkel politiek programma duidelijk wordt wat passend onderwijs eigenlijk IS. Ja, natuurlijk, kreten als "elk kind moet goed onderwijs krijgen", of "het geld moet naar leerlingen, niet naar overhead". Maar daar is iedereen het wel over eens. Als we praten we over passend onderwijs, praten we dan over de uitgangspunten, die iedereen onderschrijft, of over de praktijk-in-wording? Want, laat het duidelijk zijn, de invulling in Nederland zal zeer divers zijn. Er zijn enkele richtlijnen, maar wanneer u verhuist zult u merken dat in verschillende delen van het land het passend onderwijs er totaal anders uitziet. Het zal variëren van "aparte klassen aan scholen",  tot "extra inzet van personeel in de school". Je zult ouder zijn en een school moeten kiezen.... Want je hebt geen idee welke begeleiding je kind krijgt als het dat nodig heeft. Het oude systeem van de rugzakjes kan verbeterd worden, maar eh... toen hád je wel wat als ouder. Je had een bewijs dat extra begeleiding noodzakelijk was en je had er als ouders keihard recht op. Dat verdwijnt helaas. Nou was die begeleiding niet altijd kwalitatief 100%, maar je hád iets als ouder en je was gesprekspartij! Veel ouders en leraren waren tevreden. Samenwerkingsverbanden bouwen aan passend onderwijs en de overheid verkondigt: "Het kan allemaal effectiever". Tja, dat zal zo zijn, maar eh.... dat bewijsje voor je kind dat je récht hebt op extra aandacht... dat is er straks helaas niet meer. En dat baart me toch zorgen. Het zal best zo zijn dat e.e.a. effectiever kan, maar eh.... de ouder heeft straks geen entreekaartje meer voor het kind.... En als leraar sta je ook niet zo sterk meer met je hulpvraag, want hulp = geld. Je vraag kost de school geld. Dus "kom op Jaap, zet je schouders eens maar eens extra onder" zou wel eens in de plaats kunnen komen van "dat vraag ik nu aan mijn ambulant begeleider!"
Ik ben geen zwartkijker of doemdenker, maar eh ... ik ben er helemaal niet gerust op!

Groet aan Zuid Korea

Als je een Blog hebt, kun je zien vanuit welk land een verhaal wordt gelezen. Deze week lazen twee mensen uit Zuid-Korea een van mijn verhalen. Geen idee waarom, maar ik vind het wel een leuke gedachte.  Ook in de Oekraïne heb ik enkele fans. Nou zat ik me ineens af te vragen... hoe leg je aan iemand uit Korea uit wat Passend Onderwijs is? "Dat het onderwijs bij het kind past",  moet je natuurlijk niet zeggen. Dan heb je wel de lachers op de hand, maar men zal je vervolgens niet meer als vol aan zien, want dat is zo logisch en basaal!  "Dat je een kind niet naar speciaal onderwijs stuurt, als het niet nodig is", zal tot vragen leiden: "Déden jullie dat dan????? Huh????"
Volgende poging: "Nou, dat je geen etiket op een kind plakt". Ik weet niet of die twee Koreaanse lezers beelddenkers zijn, maar volgens mij liggen ze gelijk in een stuip.
We gaan moedig door: "Dat je een tussenvoorziening hebt, zodat je kinderen niet hoeft te verwijzen"....
Vraagt Pjotr uit de Oekraïne: "Maar hoe komen ze dan in die tussenvoorziening?"
Eh....voor de beelddenker: zie 'mond-vol-tanden'.

Ik fantaseer maar even door hoor...:
"Je kunt beter het gewone onderwijs wat extra begeleiding uit speciaal onderwijs geven en misschien wat extra geld", belt een Russische fan door. "Nee, hebben we al gehad en dat was te duur, dus ontslaan we al die begeleiders en gaan we weer anderen aanstellen."

"Tja", zegt Pjotr, "dan blijft gewoon goed onderwijs geven over".
Oekraïne vult aan: "Ja, en gebruik dan die speciale begeleiders om dat onderwijs op te krikken!"

Goede suggestie!
Maar ja, zeg nou zelf..... Oekraïne! En Korea!

Oudjaar

Voor de meeste mensen is de laatste dag van december een dag van even terugblikken en dan na het knallen der kurken vooruit zien. Mensen die in het onderwijs werken ervaren datzelfde gevoel in de laatste week voor de zomervakantie: afbouwen en klaar maken voor een nieuw jaar.
Er is in het afgelopen jaar veel gebeurd in het onderwijs. Veel plannen werden gelanceerd, er werden allerlei notities geschreven, PIPO-ambtenaren gingen op pad en mogen dat straks weer over doen omdat alle berekeningen anders moeten enz.....
Een jaar met veel onrust in het onderwijs.
Het gekke is dat de beleidsmakers dit nu juist niet willen in het onderwijs, maar het wel dóen.
Straks is het echt verplicht bij een leerling goed te kijken wat het in zijn/ haar mars heeft, en dan een "punt op de horizon te zetten" (afschuwelijke term) en dan een onderwijsroute uit te stippelen en voilá: het ontwikkelingingsperspectief. Duidelijkheid!

En laten we dát nu juist missen in het beleid: een ontwikkelingsperspectief?
Waar wil men heen en hoe is dat op een beetje knappe manier te realiseren, zonder dat we onderweg struikelen?

Okee, beleid onderweg bijstellen moet kunnen, maar laten we eerlijk zijn: het passend-onderwijs-punt-op-de-horizon verschuift telkens en de weg er naar toe "mag men zelf bepalen afhankelijk van in welk gebied men zich bevindt".
Ik kijk achterom en zie veel beleidsmissers, zowel wat betreft toon, regie als strategie. De politiek heeft gefaald en niet zo'n klein beetje ook.
Natuurlijk wil ik niet doemdenken (Koot en de Bie!), maar dat heeft schade aangebracht. Schade aan de geloofwaardigheid van de politiek, schade en onrust in/ bij scholen, besturen, bij ouders , docenten en leerlingen. En waar is dat punt op de horizon gebleven? En hoe duidelijk is dat punt? Wat IS passend onderwijs nu eigenlijk?

Er wordt links en rechts gebouwd aan nieuwe systemen, alles met goede bedoelingen, maar terwijl men zeer enthousiast is over het feit dat "de statuten nu vrijwel zeker binnen een half jaar kunnen worden getekend" en "we ernaar streven onderwijs-op-maat-te-bieden en alle-neuzen-dezelfde-kant-op-te-hebben" wordt de druk op speciaal onderwijs sterker en sterker. Soms denk ik: juist dóór al dat getimmer en gestuc aan de wanden van wat passend onderwijs moet worden.

Ik heb me voorgenomen vooruit te kijken! Nieuwjaar!
En terwijl velen zich druk maken over personele consequenties, wachtgeldregelingen, financiële kaders en "o ja, ouders zijn er ook nog",  ga ik me richten op Japie of Geneviève. Samen met mijn collega's die "opbouw" op hun visitekaartje hebben staan. Samen met de collega's in het land die hun vak liefhebben.
Want die kinderen moeten straks een onderwijsplek hebben. Een goede plek, een leuke plek, zodat Jaap of G. als ze 30 zijn kunnen zeggen: "Ik heb een mooie tijd gehad".

Maar eerst ga ik even 6 weken afkicken van al dat gepraat, geneuzel (soms), de dubbele petten en vergaderingen in steun-, werk-, voorbereidings- en adviesgroepen waarin men meestal nou nét een bepaalde afvaardiging mist (vergeten!), of op het einde van de rit nou nét overruled wordt door een andere groep die net even meer mandaat heeft. Ik ga me richten op Japie. En Geneviève.

En u geeft me gelijk, want dit gaat allemaal over andere REC's, andere samenwerkingsverbanden en andere besturen. U bedoel ik natuurlijk niet.

Ik hok op, jij hokt op, wij hokken op....

Ik kan me nog herinneren dat we "vroeger" wel eens spraken over "lokaal 130" of de "06-klas". Daar werden leerlingen tijdelijk geplaatst voor straf. Zo ging dat toen: soms moest een leerling even duidelijk gemaakt worden dat het zó niet ging en dan mocht hij of zij een uurtje de zonden overdenken.
Gelukkig zijn de tijden veranderd en stimuleren we nu een "ontwikkelingsperspectief": wat heeft de leerling nodig om zich optimaal te ontwikkelen en wat doen wij daaraan als onderwijsgevenden? Daarnaast is er overigens niks mis mee om soms leerlingen even duidelijk te laten merken dat bepaald gedrag niet kan, vooral als het gewoon voortkomt uit baldadigheid.

Regelmatig ontvang ik de "nieuwsbrief Passend Onderwijs". Daarin beschrijft het ministerie "good practice",  dus goede voorbeelden van passend onderwijs.
Mijn hart bonkt nog...
ik lees een interview met een rector:

"het .... College is onlangs een trajectklas gestart, waarin leerlingen zitten die echt niet te handhaven zijn. Zij hebben dan veel invloed op de andere leerlingen in de klas".
Als goed voorbeeld van passend onderwijs dus, ja?

Eigenlijk had erbij moeten staan:
Maakt u zich maar geen zorgen over de zorgstructuur in onze school hoor, ouders..... De begeleiding middels het rugzakje vervalt dan wel, maar we bieden onderwijs op maat. Als uw kind niet te handhaven is, komt hij/ zij gewoon in de trajectklas.
Overigens staat er verderop in het artikel "Naar verwachting hebben we over een jaar á anderhalf jaar geen ambulante begeleiding meer nodig".
Ja, dank je de koekoek: we hokken de problemen gewoon op!

Dat een rector dit oprecht een invulling vindt van passend onderwijs is erg. Dat dit uit zal stralen naar de docenten is veel erger. Dat het ministerie dit zonder enig schaamtegevoel afdrukt als "goed voorbeeld" vind ik schandalig....

Het is toch uitgesteld?

Passend Onderwijs is uitgesteld. Dus "het valt wel mee"? Vandaag kreeg ik van een begeleider de volgende mail:

Hoi Peter,

Ik zie dat ondanks dat de bezuinigingen op passend onderwijs nog geen doorgang vinden, enkele schoolbesturen "snijden" op personeel (en dan merk ik op dit moment m.n.: op tijdelijk personeel zonder een vaste aanstelling en dat kan 3 jaar aanduren).

Ik merk op de praktische werkvloer dat men zich dan echt zorgen maakt om/zich afvraagt hoe om te gaan met:

• De begeleidingsuren (krappere formatie door bezuinigingen per bestuur)


• overvolle klassen


• combinatieklassen


• de toekomst
(wat als het straks anders gaat b.v. met de uren, de gelden, en hoeveel formatie is er dan nog voor specifieke begeleiding voor deze kinderen?) (informatieverwerkingsprobleem bij Autisme:  veel instructiemomenten en daardoor veel minder stille momenten) met 30 kinderen of meer (veel prikkels en heel weinig bewegingsruimte in het lokaal over/ bij een kind met ADHD-ers lastig, en bij kinderen met autisme is de hoeveelheid stress gerelateerd aan de hoeveelheid prikkels om het kind heen; kinderen klagen over volle hoofden en kunnen de prikkels niet verwerken ondanks veel aanpassingen als koptelefoons, whisperphones, aparte werkplekjes e.d.)

en dat te combineren met een passend onderwijsaanbod voor de kinderen met een rugzakje.

Ik hoop dat je hier wat mee kunt????

Wat ik er mee kan? Dit soort mails ontvang ik dagelijks, ook al omdat ik in het land van speciaal onderwijs enkele landelijke functies heb: voorzitter REC's en voorzitter Ambulant Begeleiders. Dus aan materiaal genoeg!

Iedereen die dit leest kan ik alleen maar wijzen op dat dit de praktijk is. Nu al. En straks?

Bestaat ADHD nou wel of niet?

Soms kunnen mensen zich wel zo ontzettend stom lang bezighouden met een onderwerp....Zo zijn er mensen die met praten en schrijven het voor elkaar proberen te krijgen kinderen uit te gummen. Kinderen met ADHD. Ze schrijven een artikel of erger nog, een boek, waarin ze ADHD vergelijken met een of andere ziekte en dan de conclusie trekken: het IS helemaal niet te vergelijken, dus ADHD is geen ziekte dus bestaat het niet.
En omdat het niet bestaat zal het wel een reclamestunt zijn van fabrikanten van medicijnen. En ja hoor, ook de politiek buigt zich er over en komt tot de conclusie dat we allemaal kinderen te veel "medicaliseren". Of, omdat ADHD helemaal niet bestaat: het zal wel aan de ouders liggen. Of aan het verkeerde merk roggebrood of te weinig jodium in het water. Probleem opgelost, niet meer zeuren.
Is nog een stuk goedkoper ook.
Moeders en vaders lezen deze artikelen en luisteren naar politici. Leraren ook. Als die ouders of leraren kinderen/ leerlingen met ADHD hebben, komen ze in een lastig parket. Want die kinderen bestaan helemaal niet. Maar ze huppelen, of eigenlijk, denderen wel door de huiskamer of het klaslokaal. Als die ouders of leraren al geen schuldgevoel aangepraat gekregen hebben, kom je toch in een rare wereld terecht.
ADHD? Bestaat niet! Ja, maar ... kijk dan...! Het is geen ziekte! Ja maar... snik: kijk dan verdulleme! Dáár in de kamer, op straat, in het klaslokaal, hullup!

Maar ja, dat is niet wetenschappelijk, dat kijken. "We noemden dat vroeger gewoon lastig of erg druk", zegt meneer Elias. En is daarmee de kous dan af? Bagatelliseren, harder aanpakken?

Weet je, het interesseert me geen ene malle moer of ADHD door roggebrood komt of de stand van de sterren bij de geboorte of misschien helemaal niet bestaat. Dat kind bestaat wel en dat gedrag ook. En verstandige jeugdpsychiaters ook, die het probleem (van het kind en de ouders en de leraar) weten op te lossen. Met gedragsinstructies en soms medicijnen. Het maakt meerdere levens een stuk makkelijker te leven.
En zolang er nog geen roggebrood op de markt is waarvan bewezen is dat het géén ADHD veroorzaakt (wetenschappelijk bewezen dus), mág die psychiater dat van mij. Hij/ zij levert stukjes levensgeluk. Dat verdient een medaille!

En de schrijvers van die artikelen of boeken in de trant van "ADHD, weg ermee" roep ik op iets zinnigers met hun leven te gaan doen door bijvoorbeeld een maatschappelijk relevante bijdrage te leveren waar we wél iets aan hebben. Waar we allemaal, óók die kinderen en ouders van dat foute roggebrood iets mee opschieten en gelukkiger kunnen leven.
En tot die tijd moeten we ons maar zeer tevreden behelpen met Ritaline, Dipiperon enne... enfin, als je meer wilt weten:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Medicatie_bij_ADHD